Search results for "Second Polish Republic"
showing 10 items of 17 documents
O śląsko-małopolskich sporach granicznych w okresie międzywojennym
2017
Celem artykułu jest próba przedstawienia relacji Górnego Śląska z Małopolską i Krakowem w okresie międzywojennym. Relacje te rozwijały się na kilku płaszczyznach: gospodarczej, społecznej, kulturowej. Artykuł niniejszy dotyczy ich pewnego wycinka, a mianowicie śląsko-małopolskiego sporu granicznego jaki wywiązał się między środowiskami politycznymi obu regionów o przywództwo i dominację na obszarze Polski południowej. Podstawową bazę źródłową artykułu stanowi prasa, przeważnie krakowska, warszawska, śląska, nigdy dotąd w takim stopniu nie wykorzystana. Kwestia zasadnicza niniejszego studium sprowadza się do pytania, jakie były źródła i przyczyny opisywanego sporu , jakie czynniki decydowały…
Pamiętny dzień przy bulwarze Quai d’Orsay, czyli początek politycznych zmagań o granice II Rzeczypospolitej na forum paryskiej konferencji pokojowej …
2021
Gdy zakończyły się działania militarne na frontach Wielkiej Wojny, uwaga międzynarodowej opinii publicznej przeniosła się z dowódców wojskowych na polityków. To oni, na forum licznych spotkań i konferencji, mieli ustalić nowy, powojenny porządek. W gronie zwycięskich mocarstw czołową rolę odegrali wówczas amerykański prezydent Thomas Woodrow Wilson oraz dwaj premierzy – Francji Georges Clemenceau i Wielkiej Brytanii David Lloyd George. Do ich najważniejszego, de facto kilkumiesięcznego spotkania, doszło w Paryżu w pierwszej połowie 1919 r., które było jednym z najważniejszych w historii całego minionego stulecia. Jego uczestnikiem była również polska delegacja, w której kluczową rolę odgryw…
Posługa kapelana w więzieniu świętokrzyskim w pierwszych latach Drugiej Rzeczypospolitej
2020
W roku 1919, sto lat po kasacie opactwa benedyktynów na Świętym Krzyżu, ojcowie Klemens Dąbrowski (1875-1953) i Jozafat Ostrowski (1890-1939) podjęli starania o odzyskanie tego obiektu dla zakonu. Na przeszkodzie stały władze departamentu sprawiedliwości, który właśnie przejął zabudowania klasztoru na Świętym Krzyżu z zamiarem przywrócenia w nim funkcji penitencjarnych (dawne opactwo zostało przekształcone w więzienie w roku 1886). W okresie II Rzeczypospolitej, nie usunięto więzienia z Łysej Góry a zatem nie udało się przywrócić tam klasztoru. Jedną z form aktywności o. Dąbrowskiego na Świętym Krzyżu była posługa kapelana. Autor tekstu opisuje zakres obowiązków kapelana więziennego, jego r…
Gmina żydowska w Praszce w II Rzeczypospolitej. Przyczynek do dziejów
2020
One from 7 Jewish religious commune in the Wieluń district during the Second Polish Republic was located in Praszka. It gathered about 1,000-1,500 followers of Judaism. The kehilla’s work was managed by the municipality’s management with the help of many employees, dealing with work in, among others, a synagogue, a commune building, a ritual bathhouse and a ritual slaughterhouse and religious schools. The rabbi was gifted with the great authority of the inhabitants of Praszka. At that time, the financial crisis prevailed, but the Jewish commune in Praszka maintained charitable and social activities on a large scale, through the maintenance and financing of many institutions, incl uding Jewi…
Relacje polsko-żydowskie w powiecie wieluńskim w II Rzeczypospolitej
2022
Zagadnienie relacji polsko-żydowskich w powiecie wieluńskim w II Rzeczypospolitej nie było podejmowane przez wielu badaczy. Trudno jest dokonać ich jednoznacznej oceny ze względu na złożoność problemu. Były one kształtowane przez ówczesną sytuację społeczno-ekonomiczną. Sprowadzały się one do: handlu, wydarzeń społecznych i religijnych oraz polityki. Niezależnie od przykładów zarówno przyjaznego współistnienia, jak i incydentalnych zdarzeń o charakterze przestępczym, w omawianym okresie splecione dzieje ludności polskiej i żydowskiej wpłynęły na dynamiczny rozwój społeczny tych terenów w warunkach niepodległego kraju. Obecność Żydów na tych terenach, którzy byli skupieni w siedmiu gminach w…
„Stowarzyszenie Wychodźców Polskich pod opieką Królowej Korony Polskiej w diecezji częstochowskiej” w parafiach powiatu wieluńskiego
2020
Głównym problemem, z jakim musiało się zmierzyć społeczeństwo powiatu wieluńskiego po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, była trudna sytuacja materialna, będąca skutkiem wysokiego poziomu bezrobocia. Wpłynęło to na ogromne zwiększenie wychodźstwa sezonowego do krajów Europy Zachodniej w celach zarobkowych. Ludność robotnicza traciła tam kontakt z wiarą katolicką. W trosce o życie religijne emigrujących diecezjan bp Teodor Kubina zorganizował „Stowarzyszenie Wychodźców Polskich pod opieką Królowej Korony Polskiej w diecezji częstochowskiej”, którego celem było zjednoczenie robotników sezonowych, podniesienie wśród nich poziomu moralnego i ugruntowanie postaw patriotycznych. Szczególną g…
Gmina wyznaniowa żydowska w Wieluniu w II Rzeczypospolitej w dokumentacji Archiwum Państwowego w Łodzi
2019
Największa gmina wyznaniowa żydowska w powiecie wieluńskim w okresie II Rzeczypospolitej znajdowała się w Wieluniu. Skupiała ona około 5 tys. wyznawców judaizmu. Pracami kahału kierował zarząd gminy i rada gminy przy pomocy wielu pracowników, zajmujących się utrzymaniem m.in. synagogi, budynku gminy, łaźni i rzeźni rytualnej i szkół wyznaniowych. Wielkim autorytetem mieszkańców Wielunia cieszył się rabin, troszczący się o religijny rozwój społeczności żydowskiej i pomagający mu podrabin. Mimo ówczesnego kryzysu finansowego, gmina żydowska w Wieluniu prowadziła na dużą skalę działalność dobroczynną i społeczną, poprzez utrzymywanie i finansowanie licznych instytucji, w tym szkół wyznaniowych.
Polityczne uwarunkowania powrotu Polski nad Bałtyk w latach 1918 –1920 w podręcznikach do nauczania historii. Casus krajowych opracowań dla szkół pon…
2021
The year 2020 saw the centenary of the return of Pomerania to Poland, which regained access to the Baltic Sea. This event, along with many other issues connected with the establishment of the Polish state after the First World War, has been the subject of historians’ research for years. This also applies to history educators who analyse the contents of school textbooks. The author of this article, which is consistent with this research trend, decided to analyse dozens of the most popular textbooks for teaching history in secondary schools used by Polish pupils over the past 30 years, i.e. in the period from 1990 to 2020. The article primarily uses the philological and comparative methods. T…
The political and military struggle to incorporate Greater Poland into Poland after World War i, in history textbooks the Case of Polish High School …
2022
The vast majority oj historians view school history education as extremely important. They emphasise that it plays a key role not only in shaping young people s knowledge about the past, but also in defining the historical awareness of the whole ofsociety, because ofiten what students learn at school determines their lijelong knowledge about many historical issues. Unfortunately, awareness o f these obvious statements dpes not go hand in hand with respect for the achievements of history didactics. This is a scientific discipline in which one of the most important research areas is the analysis of school history textbooks, which are still basie sources of students’ knowledge about the past, …
Karta z kalendarza, czyli wspomnienie o Gdyni
2022
On September 23, 1922, the Legislative Sejm of the Republic of Poland passed an act on the creation of the port in Gdynia. The resolution was a confirmation of the will of the Polish nation, which, although in the Treaty of Versailles, received access to the Baltic Sea, but without a port, which was necessary for the development of the state. Bearing in mind this important and round anniversary, the authors of the article decided to recall the most important circumstances and figures related to the construction of the port and the city of Gdynia. The article contains a historical outline of Gdynia, reminding that the first historical mention of it dates back to 1253. However, a lot of space…